خبر - مردمک

سخنگوی فراکسیون اصلاح‌طلبان در مجلس گفته است اصلاح‌طلبان دیگر نمی‌توانند نسبت به انتخابات «بی‌تفاوت» باشند. او به برخی از نامزدهای احتمالی اشاره کرده و توصیه کرده که اصلاح‌طلبان هرچه‌زودتر فعالیت انتخاباتی خود را آغاز کنند.

آقای قنبری در گفت‌وگویی با خبرگزاری ایلنا که امروز یکم اردیبهشت منتشر شده، از حسن خمینی، محمدرضا عارف، عبدالله نوری، و کمال خرازی به عنوان نامزدهای احتمالی اصلاح‌طلبان در انتخابات سال آینده ریاست جمهوری نام برده است.

انتخابات ریاست جمهوری دوره یازدهم، خرداد ماه سال آینده برگزار می‌شود.

آقای قنبری همچنین گفته است که تشکیلات اصلاح‌طلبان دچار نوعی از هم گسیختگی شده و آن‌ها باید پیش از مشخص‌شدن نامزدشان، تشکیلات خود را سازماندهی کنند.

بسیاری از اصلاح‌طلبان به دلیل فشارهای سیاسی و بازداشت‌های گسترده پس از انتخابات ریاست‌جمهوری دهم، انتخابات مجلس نهم را در اسفند سال گذشته تحریم کرده بودند.

پس از انتخابات مناقشه برانگیز ریاست‌جمهوری دهم در سال ۸۸ و بالاگرفتن اعتراض‌ها به آن، چهره‌های شاخصی از اصلاح‌طلبان «سران فتنه» نامیده شدند و میرحسین موسوی و مهدی کروبی دو نامزد آن انتخابات، بیش از یک سال است که در حصر خانگی به سر می‌برند.

داریوش قنبری، نماینده اصلاح‌طلب مجلس هشتم، گفته است که اصلاح‌طلبان باید با پرهیز از اتلاف وقت هر چه سریع‌تر کارهای انتخاباتی خود را آغاز و نامزد مورد نظر را اعلام کنند و روی چهره‌ای که از مقبولیت بالاتری برخوردار است، سرمایه‌گذاری کنند.

او نامزدهای احتمالی انتخابات ریاست جمهوری آینده را حسن خمینی، نوه بنیانگذار جمهوری اسلامی، محمدرضا عارف، معاون اول محمد خاتمی در دولت‌های هفتم و هشتم و عضو فعلی مجمع تشخیص مصلحت نظام، عبدالله نوری، وزیر کشور محمد خاتمی در دولت هفتم، و کمال خرازی، وزیر خارجه دولت محمد خاتمی بر شمرده است.

حسن خمینی در هفت سال گذشته در مواردی از دولت محمود احمدی‌نژاد انتقاد کرده و حامیان دولت او را به عنوان یکی از نزدیکان رهبران اعتراض‌ها معرفی می‌کنند. در چهاردهم خرداد سال ۸۹ در سالگرد ارتحال آیت‌الله خمینی، گروهی از هواداران محمود احمدی‌نژاد با شعارهایی از جمله «مرگ بر موسوی» از سخنرانی آقای خمینی جلوگیری کردند.

عبدالله نوری پیش از این و در سال ۸۷ از سوی برخی سازمان‌های سیاسی چون سازمان ادوار تحکیم وحدت٬ به عنوان نامزد انتخابات مطرح شد اما با اعلام حضور محمد خاتمی و به‌اجماع‌نرسیدن اصلاح‌طلبان درباره آقای نوری، او حاضر به شرکت در انتخابات نشد.

این وزیر کشور دولت محمد خاتمی چندی پیش در دیدار با گروهی از فعالان سیاسی و دانشگاهی اصفهان، چهار اصل اصلاح‌طلبان را از این قرار شمرده بود: اجرای بدون تنازل قانون اساسی و رعایت تمامی حقوق ملت مصرح در قانون اساسی، پیگیری اصلاحات در مسایل داخلی و نقد بدون اغماض و در عین حال به دور از هر گونه افراط و یا تفریط، انتقاد به خط مشی‌ها و روش‌های حکومت در عرصه جهانی و در عین حال تأکید بر مخالفت با هر گونه تهدید علیه امنیت ملی، موضع‌گیری روشن در مورد مداخله و خطر حمله خارجی و مرزبندی با کسانی که برای ایجاد تغییر در ایران به کمک از خارج چشم دارند.

همزمان علی اکبر اولیاء، یک عضو فراکسیون اصلاح‌طلبان مجلس، به خبرگزاری مهر گفته است محمدرضا عارف به عنوان نامزد اصلاح‌طلبان در انتخابات ریاست جمهوری آینده مطرح است و «برخی گفتگو‌ها و رایزنی‌هایی در این خصوص شده است».

یک هفته پیش محمدرضا خباز، از اعضای حزب اعتماد ملی، گفته بود اگر محمد خاتمی در محوریت اصلاح‌طلبان قرار گیرد می‌توانند خود را برای انتخابات آینده بازسازی و «با نامزد حداقلی» وارد رقابت برای ریاست جمهوری ۹۲ شوند.

در همین حال نایب رئیس مجلس درباره انتخابات ریاست‌جمهوری دوره یازدهم گفته است: بازگشت اصلاح‌طلبان بستگی به همت و شجاعت آن‌ها دارد و باید خطا‌های خود اعتراف، گذشته را جبران کنند و توهم تقلب را پس بگیرند.

محمد‌رضا باهنر روز ۳۰ فروردین افزود اگر گروهی به دنبال این هستند که همه اصلاح‌طلبان را جزو فتنه‌گران بدانند، «ما این را قبول نداریم و معتقد هستیم که هر‌کس در چارچوب قانون اساسی فعالیت کند، نظام از او استقبال می‌کند.»

این دبیر‌کل جامعه اسلامی مهندسین تصریح کرد شخصا معتقد نیست که اصلاح‌طلبی مترادف با فتنه است و در فتنه سال ۸۸ کسانی که آن را بر پا کردند، خودشان بیشترین ضربه را خوردند و هر زمان که بخواهند این اشتباه را جبران کنند دیر نیست.

محمد خاتمی، رئیس‌جمهوری پشین ایران که برخی طرفداران نظام او را یکی از «سران فتنه» می‌نامند، یک سال پیش از انتخابات مجلس نهم شروطی را برای شرکت اصلاح‌طلبان در انتخابات مجلس نهم مطرح کرده بود.

آزادی زندانیان و ایجاد فضای آزاد برای همه احزاب و گروه‌ها از شروطی بود که آقای خاتمی تحقق آن‌ها را لازمه حضور اصلاح‌طلبان در انتخابات مجلس نهم اعلام کرده بود.

در واکنش به تعیین شرایط از سوی اصلاح‌طلبان، احمد جنتی، دبیر شورای نگهبان و از حامیان محمود احمدی‌نژاد گفته بود که نیازی به حضور اصلاح‌طلبان در انتخابات نیست، «مردم آن‌ها را قبول ندارند.»

با وجود برآورده نشدن این شرط‌ها، محمد خاتمی، در روز انتخابات مجلس نهم در یکی از حوزه‌های انتخابیه دماوند در نزدیکی تهران رای داد که برای گروه‌هایی از اصلاح‌طلبان و معترضان غیرمنتظره بود و خبرساز شد.

او در واکنش به انتقادهای گسترده از این اقدام، تحریم انتخابات از سوی اصلاح‌طلبان را «توهم» خواند و گفت که تصور می‌کند با شرکت در انتخابات توطئه‌ای که مخالفان اصلاحات برای برخوردهای بیشتر با این جریان داشتند خنثی شده است.

بخش خبری ۲۰:۳۰ در تلویزیون جمهوری اسلامی، گزارشی از آرایش جریان‌های سیاسی در نهمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی پخش کرد و نامزدهای این دوره انتخابات را معرفی کرد.

در این گزارش گفته می‌شود که برخی از اصلاح‌طلبان به دلیل عملکرد خارج از قانون در انتخابات ۸۸ در آرایش سیاسی انتخابات مجلس جایگاهی ندارند و بخش دیگر را که در انتخابات حضور دارند به دو دسته تقسیم می‌کند٬ دسته‌ای که «چراغ خاموش» در انتخابات شرکت کرده است و از آنها نام برده نمی‌شود و دسته دیگر که معتقدند حیات احزاب و گروه‌ها در گرو مشارکت در انتخابات است.

حسن عباسی، تحلیل‌گر سیاسی نزدیک به حکومت، با اشاره به اعتراضات خیابانی پس از انتخابات ریاست جمهوری دهم٬ تلاش آمریکا و اسرائیل در به انجام رساندن «فروریزی تهران» و  «انقلاب مخملی» و همچنین ارتباط جریان اصلاح‌طلبی با دولت‌های غربی در این مسیر را بررسی می‌کند.

خبر - مردمک

اردشیر امیر ارجمند، سخنگوی شورای هماهنگی راه سبز امید و از مشاوران نزدیک میرحسین موسوی می‌گوید از آنجا که شرایط اصلا‌ح‌طلبان برای شرکت در انتخابات محقق نشده، اصلاح‌طلبان نیز به یک «اجتماع عمومی» رسیده‌اند که در انتخابات شرکت نکنند.

او در گفت‌وگو با شبکه تلویزیونی «رسا» در واکنش به اعلام موضع شورای هماهنگی جبهه اصلاحات برای عدم ارائه لیست در انتخابات مجلس نهم، به فضای بسته کنونی اشاره کرد و گفت: همه افرادی که می‌خواهند انتخابات معنا داشته باشد، دلسرد شده‌اند و معتقد هستند انتخابات فایده‌ای ندارد.

در همین حال سیروس سازدار نماینده مردم مرند و جلفا و عضو فراکسیون خط امام در مجلس، گفته است که اصلاح‌طلبان برای حضور همه جانبه در انتخابات مجلس نهم «تضمین انتخاباتی» می‌خواهند.

او در گفت‌وگو با خبرگزاری کار ایران، ایلنا تاکید کرده که اصلاح‌طلبان باید احساس امنیت از صندوق‌ها کنند و احساس نگرانی نداشته باشند.

به گفته آقای سازدار، وقتی تضمینی نیست که افراد به هر که دوست دارند رأی دهند و بعد برایشان مشکل ایجاد نشود، چرا باید برای طرفداران تفکر اصلاح‌طلبی مشکل ایجاد کنیم؟

پیشتر علی محمد غریبانی، رئیس دوره‌ای شورای هماهنگی اصلاحات اعلام کرده بود که اصلاح‌طلبان در انتخابات آینده مجلس شرکت نخواهند کرد.

او گفته بود که فضای حاکم بر کشور به گونه‌ای است که هر روز عرصه برای فعالیت احزاب و رسانه‌ها تنگ‌تر می‌شود و با توجه به چنین فضایی «شورای هماهنگی اصلاحات نیز تصمیم گرفته که لیست انتخاباتی ارائه ندهد و از هیچ کس نیز حمایت نمی‌کند».

«لغو پیش‌همایش هم‌اندیشی اصلاح‌طلبان و مساعد نشدن شرایط برای برگزاری هم‌اندیشی سراسری اصلاح‌طلبان» از جمله مواردی است که رئیس دوره‌ای شورای هماهنگی اصلاحات به‌عنوان نشانه‌های مناسب نبودن فضا برای حضور در انتخابات ذکر کرده است.

به گفته علی محمد غریبانی شورای هماهنگی جبهه اصلاحات می‌خواست یک فضای مناسب انتخاباتی در کشور به‌وجود بیاید و مشارکت جدی و حضور فعال داشته باشد، اما پس از ماه‌ها انتظار برای باز شدن فضای انتخاباتی به صراحت اعلام شد که حتی توبه اصلاح‌طلبان نیز پذیرفته نخواهد بود.

انتخابات مجلس نهم، نخستین انتخاباتی است که پس از انتخابات اعتراض‌برانگیز ریاست جمهوری در خرداد ۸۸ برگزار می‌شود و از این نظر، هم برای اصول‌گرایان درون حاکمیت و هم برای اصلاح‌طلبانی که به خصوص در دو سال اخیر و با بالا گرفتن اعتراض‌ها با محدودیت‌های گسترده‌ای روبه‌رو شده‌اند، اهمیت دارد.

آقای امیرارجمند در ادامه گفت‌وگوی خود با تلویزیون «رسا»، به درخواست‌های مکرر چهره‌های سرشناس اصلاح‌طلب از جمله محمد خاتمی، میرحسین موسوی و مهدی کروبی برای بازگشت به فضای مناسب انتخاباتی و برگزاری انتخابات آزاد اشاره کرد و گفت: متاسفانه این اتفاق رخ نداد و مقامات بر «لجاجت» خود ادامه دادند.

این حقوقدان است و رئیس سابق مرکز و کرسی «حقوق بشر، صلح و دمکراسی یونسکو» که در جریان انتخابات ریاست‌جمهوری ۸۸ او ریاست کمیته حقوقی ستاد انتخاباتی میرحسین موسوی را بر عهده داشت و از مشاوران نزدیک آقای موسوی بوده است.

او تاکید کرد: همانطور که از بیانیه اصلاح‌طلبان هم برمی‌آید، آنها تمایل داشتند که مقامات کشور موضع دیگری را اتخاذ کنند، اما حتما شرایط را خیلی وخیم نامساعد ارزیابی کردند که چنین تصمیمی گرفته‌اند.

محمد خاتمی، رئیس‌جمهوری پیشین ایران، پیش از این گفته بود که آزادی زندانیان سیاسی، بازشدن فضای امنیتی و برگزاری انتخابات آزادانه، از شروطی است که او، مهدی کروبی و میرحسین موسوی برای شرکت در انتخابات آینده برسر آن‌ها «قرار» گذاشته بودند.

سه ماه پیش نیز میرحسین موسوی در دیدار با خانواده‌اش تاکید کرد که با تداوم وضع فعلی، نمی‌توان امیدی به انتخابات و شرکت در آن داشت.

در همین حال اواخر مهرماه عبدالواحد موسوی لاری، وزیر کشور دولت اصلاحات گفته بود که اصلاح‌طلبان، «هیزم گرم‌کننده» انتخابات نخواهند شد. او تاکید کرده بود که جریان اصولگرایان به هیچ نحو علاقه‌مند به حضور اصلاح‌طلبان در رقابت‌های انتخاباتی نیست.

از سوی دیگر، ۱۴۳ فعال سیاسی و مدنی نیز اواخر مهرماه، در نامه‌ای به محمد خاتمی، با یادآوری شرایط او برای شرکت در انتخابات، نوشتند که با رویکرد فعلی مقامات جمهوری اسلامی و درصورت ادامه وضع موجود، «کمترین چشم‌انداز روشنی برای صیانت از آرای مردم و برگزاری انتخابات آزاد، سالم و منصفانه وجود نخواهد داشت».

حبیب‌الله پیمان، مصطفی تاج‌زاده، علیرضا تاجیک، محمد توسلی، حمیدرضا جلایی‌پور، تقی رحمانی، اعظم طالقانی، عبدالله رمضان‌زاده، فیاض زاهد، عبدالفتاح سلطانی، سعید شیرکوند، احمد شیرزاد، احمد صدر حاج سید جوادی، کیوان صمیمی و فیض‌الله عرب‌سرخی از جمله امضاکنندگان این نامه بودند.

این فعالان سیاسی و مدنی در نامه خود، فضای سیاسی ایران را همچنان «امنیتی» ارزیابی کرده‌ بودند.

«تصمیم دیگران با اقبال روبه‌رو نمی‌شود»

اردشیر امیرارجمند، در بخش دیگری ار گفت‌وگوی خود با شبکه تلویزیونی «رسا»، درباره مشارکت برخی شخصیت‌های و تشکل‌های نزدیک به اصلاح‌طلب در انتخابات مجلس نهم به صورت منفرد، گفت: امروز در بدنه اصلی جریان اصلاح‌طلبی اجماع وجود دارد و کسی نمی‌تواند ادعا کند که در این مورد شرکت در انتخابات تردیدی وجود دارد، بنابراین اگر افرادی نام خود را اصلاح‌طلب می‌گذارند و تصمیم دیگری متفاوت با تصمیم جمعی دارند، خودشان باید پاسخگو باشند.

او افزود: «من فکر نمی‌کنم اقبالی در مورد تصمیم آنها از سوی جامعه انجام بگیرد».

آقای امیرارجمند، تصمیم شورای هماهنگی جبهه اصلاحات را یک تصمیم «معنادار» خواند و تاکید کرد که در مورد این تصمیم فکر و تامل زیادی شده است.

او گفت: اصلاح‌طلبان ترسی از شرکت در یک رقابت آزاد ندارند و در واقع نگرانی آنها از تبدیل شدن انتخابات به یک جسد بی‌روح و معنا است که وسیله‌ای برای توجیه اقتدارگرایی و استفاده ابزاری شود.

دیدگاه - علی اصغر رمضان‌پور

علی اصغر رمضان‌‌پور، تحلیلگر مسائل ایران می‌گوید که تفاوتی میان خوشبینی در اصلاح طلبی به معنای غربی آن و بعضی از نسخه‌های اصلاح طلبی در ایران هست که خوشبینی را پرسش برانگیز‌تر می‌کند.

شاید گوهر اصلاح طلبی خوشبینی باشد. این را تنها در باره نسخه ایرانی یا اسلامی اصلاح طلبی در ایران نمی‌گویم. در بنیاد رفورمیسم غربی هم چنین خوشبینی هست. خوشبینی که همواره مورد انتقاد چپ‌ها از سویی و راست‌ها از سوی دیگر بوده است. اما تفاوتی میان خوشبینی در اصلاح طلبی به معنای غربی آن و بعضی از نسخه‌های اصلاح طلبی در ایران هست که خوشبینی را پرسش برانگیز‌تر می‌کند. منظور من خوشبینی است که‌گاه شک برانگیز می‌شود.

این نوع خوشبینی را می‌شود خوشبینی اغواگرانه گفت. آنچه خوشبینی را آسیب پذیر می‌کند تنها آن نیست که ما رویداد‌ها و نشانه‌های در بنیاد نگران کننده را نبینیم که اگر این بود به موضوعی فلسفی برای بحث کردن تبدیل می‌شد. آسیب پذیری بیشتر آنجاست که ما بخواهیم به دیگران هم القا کنیم که خطراتی آنی را نادیده بگیرند که مستقیما تهدیدشان می‌کند.

در اینکه این نوع از خوشبینی نشانه‌های چه وضعیتی است می‌شود حرف زد. این حالت روانی گاهی واکنشی است به آزاد دهنده بودن باور کردن واقعیت برای گریز از افسردگی.
نمونه بارز آن واکنش‌های محمود احمدی‌نژاد است. در زبان احمدی نژادی که پاره‌ای از گفتمان راست فاشیست دینی در ایران است، همواره این ترجیع بند تکرار می‌شود که هر تهدیدی فرصت است تا جایی که درهم نوردیده شدن پایه‌های سازمان‌های مدنی و اقتصادی ایران در چند سال اخیر و در زیر فشار انزوا و تحریم جهانی به مثابه دستاورد معرفی می‌شود.

در این حالت فرد در می‌یابد که خوش خیالی او در کنترلش بر امور در برابر واقعیت فروپاشیده است و به عنوان راهی برای گریز از واقعیت می‌کوشد با جلب همراهی دیگران یا به تعبیری دیگر با فریب دادن آن‌ها، تصویری از رویایی تازه بسازد.

کسانی که غرق در چنین خوشبینی هستند کمتر ندای واقعیت را می‌شنوند. بنا بر این مخاطب یادداشت من خوشبین‌ها نیستند، من این یادداشت را برای کسانی می‌نویسم که ممکن است از خود بپرسند چرا باید کسی چنین خوشبین باشد؟

نمونه مورد نظر من از این نوع خوشبینی حرف‌های دوست عزیزم رجبعلی مزروعی است که در گفت‌و‌گو با رادیو فردا گفته شده است. آقای مزروعی از اینکه علی خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی می‌خواهد رژیم جمهوری اسلامی را تغییر بدهد به یک نطام بدون جمهوری به عنوان حرکتی که می‌تواند ایران را به سوی دموکراسی ببرد استقبال کرده است.

یکی از دلایلی که این خوش بینی خیلی به چشم می‌آید اگر نگویم توی ذوق می‌زند این است که حتی اکبر هاشمی رفسنجانی هم که در تهران است و در زیر فشار آقای خامنه‌ای و سپاه و دیگر اعوان و انصار روزگار می‌گذراند نتوانسته این تحول را نادیده بگیرد و تغییر نظام ریاستی را نفی جمهوریت نطام دانسته است.

در این اوضاع و احوال وقتی آدم می‌بیند که کسی که خود را سخنگوی جنبش سبز می‌داند به این راحتی از کنار موضوع می‌گذرد و به قول قدیمی‌ها ماجرا را درز می‌گیرد و این چنین از برنامه پیشنهادی آقای خامنه‌ای حمایت می‌کند، در حالی که در امنیت خاطر فراهم آمده از فشار افکار عمومی جهانی علیه جمهوری اسلامی در خارج از ایران زندگی می‌کند، به خودش قدری حق می‌دهد که از خودش بپرسد راستی راستی می‌شود این قدر خوشبین بود؟

آدم از خودش می‌پرسد مگر همه‌ ماجرای جنبش سبز بر سر حق انتخاب ریاست جمهوری از سوی مردم نبود؟ مگر می‌شود‌‌ همان کسی که آن انتخابات را نه تنها برگزار و تایید کرد بلکه معترضینش را سرکوب کرد بار دیگر انتخاباتی برگزار کند که به خواست مردم قانون اساسی را به دموکراسی نزدیک کند؟ خب روشن است که این خوش بینی نیست و خوش خیالی است اما همانطور که گفتم مسئله من این است که چرا ممکن است به اسم اصلاح طلبی، کسی از ما بخواهد این طور رویایی فکر کنیم؟

برای اینکه جانب انصاف را نگه داشته باشم بخش‌هایی از حرف‌های آقای مزروعی را دوبار تکرار می‌کنم که من بر اساس آن به تردید در این خوش بینی مثال زدنی افتاده‌ام: «...بنابر این نباید به اصل بحث، نگاه بدبینانه‌ای داشته باشیم. زمینه سازی این مسئله می‌تواند راه را برای اصلاح و تغییر قانون اساسی باز کند و بسیاری مباحث دیگر هم مطرح شود و امیدوار باشیم که از این طریق به اصلاحات در کشور دامن بزنیم....»

 «...همان طور که گفتم این مسئله به میزان ساختار حقیقی جامعه مربوط می‌شود و من معتقدم که الان جامعه به گونه‌ای است که اگر بخواهد تغییر و اصلاحی هم صورت بگیرد، این تغییرات مثبت خواهد بود. وقتی خود اصولگرا‌ها خواستار شکسته شدن انحصار صدا و سیما می‌شوند، نشان دهنده یک تغییر نگاه در آنهاست...»

… «من فکر نمی‌کنم که الان مسیر در کشور ما و در منطقه به سمت و سوی خودکامگی بیشتر برود. برای اینکه الان تمام تغییراتی که در جهان شاهد آنیم به سوی مردمسالاری است و قطعا ایران نخواهد توانست خودش را از دایره این تحولات بیرون بکشد.»...

… «به هر حال من نگاه خوشبینانه‌ای به این مسائل دارم و فکر می‌کنم که در شرایط تحولی که الان ایران و منطقه در آن قرار گرفته است، این اصلاحات و تغییرات می‌تواند به سود مردم سالاری تمام شود.» …

درست در‌‌ همان روزی که این حرف‌ها منتشر شد، هاشمی رفسنجانی در تهران به خاطر ابراز نگرانی از حذف جمهوریت از سوی نزدیکان آقای خامنه‌ای زیر فشار رفت و حتی یک روحانی درجه چهار مثل آقای شجونی هم به خود جرئت داد به هاشمی بگوید از مجمع تشخیص مصلحت استفعا دهد تا راه را برای تبدیل آن به مجلس سنای اسلامی باز کند. فرجامی که به خوبی در سخنان هواداران حذف جمهوریت در توضیح آینده مجمع تشخیص مصلحت دیده می‌شود.

آنچه آدمی را بیشتر به دلایل این خوشبینی بدبین می‌کند این است که چرا آقای مزروعی هیچ معنایی در همزمانی تخته کردن در انتخابات ریاست جمهوری بعدی با به توافق رسیدن طرفداران اقای خامنه‌ای و احمدی‌نژاد بر سر انتخابات آینده و ترکیب مجلس آینده و همراهی در کش ندادن ماجرای اختلاس و ماستمالی تخلفات دولت نمی‌بیند. آدم فکر می‌کند لابد چنین آدم خوشبینی می‌خواهد به بعضی‌ها بگوید ما راستی راستی خیلی اصلاح طلبیم.

خبر - مردمک

حکم ۵۰ ضربه شلاق برای سمیه توحیدلو، وبلاگ‌نویس و از فعالان عمده ستاد میرحسین موسوی در انتخابات ریاست جمهوری ۸۸، دیروز چهارشنبه ۲۳ شهریور در زندان اوین تهران «به صورت نمادین» اجرا شد.

خانم توحیدلو ساعتی پس از آن‌که خبر اجرای حکم شلاقش منتشر شد، در صفحه خود در شبکه‌های اجتماعی فرندفید و گوگل‌ریدر نوشت: برای دوستانم که نگرانم شدند تنها بنویسم که اجرای حکم، نمادین بود و به شیوه و شمایلی که در خاطر داشته‌اند و دارند، نبوده و لذا نگرانی بابت هیچ‌گونه درد و رد فیزیکی نداشته باشند.

سمیه توحیدلو، ۳۳ ساله، دانشجوی دکترای جامعه‌شناسی دانشگاه تهران و عضو شورای مرکزی انجمن اسلامی دانشگاه تهران است. او در جریان انتخابات ریاست جمهوری سال ۸۸ از فعالان عمده ستاد میرحسین موسوی بوده است.

خانم توحیدلو همچنین عضو شورای مرکزی انجمن اسلامی دانشکده فنی و عضو شورای مرکزی انجمن اسلامی دانشگاه تهران است.

او ۲۳ خرداد ۸۸، فردای روز انتخابات، بازداشت شد و پس از ۷۰ روز با سپردن وثیقه ۲۰۰ میلیون تومانی آزاد شد.

دادگاه انقلاب این فعال سیاسی‌مدنی را به یک سال حبس و پنجاه ضربه شلاق تعیین کرد که در دادگاه تجدید نظر، مجازات یک سال حبس او بخشیده شد اما حکم شلاق باقی ماند.

وبسایت‌های نزدیک به معترضان و از جمله جرس گزارش داده‌اند که این حکم در حالی که زنجیر به دست و پایش بسته بودند، در محل زندان اوین اجرا شد.

به نوشته این منابع، حکم شلاق سمیه توحیدلو به جرم توهین به رئیس جمهوری صادر شده بود.

سمیه توحیدلو دیروز چهارشنبه پس از اجرای این حکم در وبلاگ شخصی‌اش نوشت: خوشحال باش! قصدت تحقیر بود. اعتراف می‌کنم احساس تحقیرشدگی تمام وجودم را سوزاند. آن‌قدر که گمان نبرم که تکرار شدنی باشد.

مجازات این فعال مدنی سیاسی و وبلاگ‌نویس، واکنش معترضان در فضای مجازی را در پی داشته و از جمله گروه‌هایی از فعالان سیاسی و مدنی و گروه‌هایی از وبلاگ‌نویسان و روزنامه‌نگاران به صدور و اجرای چنین حکمی اعتراض کرده و با خانم توحیدلو ابراز همدردی و همبستگی کرده‌اند.

خبر - مردمک

مجید انصاری، عضو مجمع روحانیون مبارز گفته است که اصلاح‌طلبان تا به امروز هیچ برنامه‌ مشخصی را برای ورود به انتخابات تدوین نکرده‌اند.

این عضو شورای مرکزی مجمع روحانیون مبارز، مهمترین تشکل روحانی اصلاح‌طلبان امروز ۱۱ مردادماه در گفت‌وگو با خبرگزاری مهر، فهرست ۲۰ نفره اصلاح‌طلبان در انتخابات مجلس را «گمانه‌زنی رسانه‌ها» دانست.

مجید انصاری همچنین گفت که این فهرست را ندیده و درجریان آن قرار ندارد.

او تاکید کرد که فعلاً قصد شرکت در انتخابات را ندارد.

پیش از این فهرستی ۲۰ نفره از کاندیداهای اصلاح‌طلبان برای انتخابات مجلس نهم توسط برخی رسانه‌ها منتشر شده بود که نام مجید انصاری نیز در آن به چشم می‌خورد. اما اصلاح‌طلبان تهیه این فهرست را تکذیب کردند.

بحث حضور یا عدم حضور اصلاح‌طلبان اولین بار دی ماه گذشته به‌طور جدی مطرح شد، وقتی که محمد خاتمی آزادی زندانیان و ایجاد فضای آزاد برای همه احزاب و گروه‌ها را از شرایط اصلاح‌طلبان برای حضور در انتخابات آینده مجلس ایران اعلام کرد.

آقای خاتمی درباره محدودیت‌های نمایندگان اصلاح‌طلب برای ورود به مجلس گفت: جریان اصلاحات در انتخابات مجلس هشتم از داشتن کاندیدا در تمامی حوزه‌های انتخاباتی محروم شد و تنها توانست به جز تهران ۱۰۴ کاندیدای خود را در معرض رای و اراده مردم قرار دهد و با آنکه بسیاری از چهره‌های اصلاح‌طلبان حذف شدند، بیش از نیمی از کاندیداهای تائید شده اصلاح‌طلبان به مجلس راه یافتند.

چند روز بعد احمد جنتی، دبیر شورای نگهبان، ارائه شرط از سوی محمد خاتمی برای شرکت‌کردن اصلاح‌طلبان در انتخابات مجلس را «وقاحت» خواند و گفت: مردم شما را قبول ندارند.

این فقط جنتی نبود که این‌چنین به اصلا‌ح‌طلبان تاخت. طیف رادیکال جناح حاکم در ماه‌های اخیر خواستار آن شده‌اند که به اصلاح‌طلبان حق شرکت در انتخابات داده نشود. اما در بین اصولگرایان هستند چهره‌های شاخصی که از اصلاح‌طلبانی که به زعم آن‌ها «معتدل» هستند، برای شرکت در انتخابات مجلس استقبال کرده‌اند.

با این وجود همه چهره‌های شاخص جناح حاکم، شرط‌گذاری اصلاح‌طلبان را نپذیرفته‌اند.

اما ۲۱ تیرماه محمد خاتمی گفت که اگر شرایط حضور اصلاح‌طلبان برای شرکت در انتخابات آینده فراهم نشود «حتما» در انتخابات شرکت نخواهند کرد.

آقای خاتمی گفت که آزادی زندانیان سیاسی، بازشدن فضای امنیتی و برگزاری انتخابات آزادانه، از شروطی است که او، مهدی کروبی و میرحسین موسوی برای شرکت در انتخابات آینده برسر آن‌ها «قرار» گذاشته بودند.

رئیس بنیاد باران تاکید کرده است که حرف‌های او برای شرکت در انتخابات «اتمام حجت» است «هرچند به‌نظر نمی‌رسد گوش شنوایی وجود داشته باشد».

اما یک روز بعد مصطفی کواکبیان، دبیر حزب مردم‌سالای و نماینده مجلس هشتم در گفت‌وگو با خبرگزاری کار ایران تاکید کرد که الزامات انتخابات آزاد، عملکرد تمام دستگاه‌های نظارتی، انتظامی و اجرایی بر اساس قانون است

انتخابات مجلس نهم، اولین انتخاباتی است که پس از برگزاری انتخابات جنجال‌برانگیز ریاست‌جمهوری سال ۸۸، که منجر به کشته شدن ده‌ها نفر و بازداشت شمار زیادی از روزنامه‌نگاران، فعالان سیاسی و معترضان شد، اسفندماه امسال برگزار خواهد شد.

دیدگاه - نغمه سهرابی؛ مرکز مطالعات خاورمیانه دانشگاه برندیس

نغمه سهرابی در تحلیلی نوشته است: رهبر جمهوری اسلامی و متحدانش نمی‌خواهند احمدی‌نژاد را کنار بگذارند ولی دریافته‌اند که آینده این نظام سیاسی باید بدون این رئیس جمهور رقم بخورد.

این دستیار مدیر تحقیقات مرکز مطالعات خاورمیانه کراون در دانشگاه برندیس ایالت ماساچوست آمریکا، در تحلیل خود نوشته است که مقابله با احمدی‌نژاد، رهبر جمهوری اسلامی را به سمت دو رئیس‌جمهور میانه‌رو‌تر سابق، یعنی محمد خاتمی و اکبر هاشمی رفسنجانی سوق می‌دهد.

خانم سهرابی که از دانشگاه هاروارد دکترای تاریخ و مطالعات خاورمیانه دارد، در این تحلیل روزهایی را یادآوری کرده است که «رئیس جمهوری اسلامی ایران زیر حمله است، با طبقه روحانیت حاکم بر سر قدرت درگیر شده و متهم به انحراف از باورهای مذهبی عامه است. پیداست که روزهای او به سر رسیده‌اند. مجلسی که او در تمام طول مدت ریاست جمهوری‌اش مخالفش بود، بی‌صبرانه منتظر استیضاح اوست. زمان کوتاهی پیش از این اقدام مجلس، برخی از متحدان او بازداشت و اعدام شدند. رهبر جمهوری اسلامی او را مقصر مشکلات و عقب‌ماندگی کشور دانست. در طول ماه‌ها، درست قبل از این سخنان، رهبر درباره خطرات منازعات سیاسی و نفاق هشدار داده بود، ولی در ‌‌نهایت او بر علیه رئیس جمهور ظاهر شد؛ رئیس جمهوری که مجلس او را زیر سوال برده است.»

نغمه سهرابی یادآوری می‌کند: پس از روز‌ها پنهان‌شدن، رئیس جمهوری که می‌توان اکنون او را رئیس جمهور سابق خواند، به صورت قاچاقی از کشور فرار کرد و در نقش رهبر مخالفان جمهوری اسلامی ظاهر شد. باور‌ها بر این است که برکناری او موجب قدرت‌گرفتن روحانیت حاکم در ایران شده است.

اما آن‌چه در ابتدای این تحلیل به آن اشاره شده، مربوط به خرداد سال ۶۰ (ژوئن ۱۹۸۱) است و نه زمان حاضر؛ زمانی که رئیس جمهور وقت، ابوالحسن بنی‌صدر، اولین رئیس جمهوری اسلامی بود و رهبر آن زمان بنیانگذار جمهوری اسلامی، آیت‌الله روح‌الله خمینی بود.

به نوشته خانم سهرابی، با اوج‌گرفتن منازعه قدرت بین محمود احمدی‌نژاد و رهبر امروز ایران آیت‌الله علی خامنه‌ای، به نظر می‌رسد سایه تنها رئیس جمهور استیضاح‌شده ایران بر سر رئیس جمهور کنونی سنگینی می‌کند.

این تحلیلگر مسائل ایران معتقد است: جای تعجب نیست که خبرگزاری نیمه‌رسمی فارس، در یک ماه گذشته مجموعه‌ای از مطالب درباره رئیس‌جمهور مخلوع، بنی‌صدر، منتشر کرده است که این مقالات بر ضد روحانیت بودن او، جاه‌طلبی‌اش برای قدرت بیشتر و خیانتش علیه جمهوری اسلامی تاکید داشته‌اند.

دستیار مدیر تحقیقات مرکز مطالعات خاورمیانه کراون در دانشگاه برندیس در این مقاله، منازعه قدرت بین احمدی‌نژاد و خامنه‌ای و طرفداران آن‌ها را از زمان رقابت انتخابات ریاست جمهوری در سال ۸۸ تاکنون بررسی کرده است و به طور مشخص به این موضوع پرداخته است که طبقه حاکمان ایران به جایی رسیده‌اند که احمدی‌نژاد و طرفدارانش را به منزله تهدیدی برای جمهوری اسلامی می‌بینند.

بازگشت به خاتمی و هاشمی

از نظر نغمه سهرابی، حاکمان در ایران مصمم شده‌اند به عناصر سیاسی میانه‌رو از جمله روسای جمهور پیشین، محمد خاتمی و اکبر هاشمی رفسنجانی، به عنوان راهی برای محافظت از جمهوری اسلامی در مقابل خطری که احمدی‌نژاد در تلاش برای توسعه قدرت اجرایی خود برای کشور ایجاد می‌کند، نزدیک شوند.

نویسنده این تحلیل، به نقل قولی از احمد توکلی، نماینده اصول‌گرای مجلس و یکی از منتقدان اصلی احمدی‌نژاد، در اردیبهشت امسال اشاره کرده است که در مصاحبه‌ای گفت: آن روز‌ها [ی انتخابات ریاست جمهوری سال ۸۸] به مسئولان ستادهای سابقم در استان‌ها و دوستانم که هنوز رابطه‌ای با هم داریم، گفتم که آقای موسوی دارای پایگاه اجتماعی‌ای است که ولو نخواهد، قدرت ایجاد تحریک اجتماعی در برابر رهبری را دارد و آقای احمدی‌نژاد دارای پایگاه اجتماعی است که ولو بخواهد، قدرت تحریک اجتماعی در برابر رهبری را ندارد.

خانم سهرابی معتقد است این برداشت توکلی از پایگاه اجتماعی این دو نامزده اصلی انتخابات ریاست جمهوری نمایانگر نکات مهمی است. ائتلافی که در زمان کمپین موسوی ایجاد شد، بسیار عظیم بود و شامل طیف سیاسی گسترده‌ای از مردم می‌شد. از اطلاح‌طلبانی که باور داشتند آینده جمهوری اسلامی در گرو اصلاح نظام است، تا کسانی که در موسوی امکان تغییر حکومت را می‌دیدند؛ ولو به تدریج.

برعکس، پایگاه احمدی‌نژاد متشکل از گروه بزرگی از جامعه ایرانی بودند که از لحاظ اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی بر روی جمهوری اسلامی سرمایه‌گذاری کرده بودند.

«عقلانیت» و «نقش مردم» در سخنرانی خامنه‌ای

در این یادداشت آمده است: چند هفته پیش در یک سخنرانی به مناسبت سالگرد درگذشت آیت‌الله خمینی، خامنه‌ای به ادبیاتی متوسل شد که شبیه به سخنان دو رئیس جمهور سابق، اکبر هاشمی رفسنجانی و محمد خاتمی، است. رهبر جمهوری اسلامی از «عقلانیت» به عنوان یکی از پایه‌های مکتب فکری خمینی سخن گفت.

به نوشته خانم سهرابی، «عقلانیت» کلمه‌ای کلیدی در دوره ریاست جمهوری اکبر هاشمی رفسنجانی بود که از آن استفاده می‌کرد تا «پای‌بندی‌اش به اداره‌کردن مسائل سیاسی و اقتصادی کشور کمتر مبتنی بر ایدئولوژی و بیشتر مبتنی بر عقل و عمل‌گرایی» را نشان دهد.

این تحلیل می‌گوید: در آن سخنرانی، خامنه‌ای همچنین از «نقش مردم» به عنوان یکی دیگر از اصول بنیان‌گذار جمهوری اسلامی سخن گفت؛ یکی از عبارت‌های یادآور دوره ریاست جمهوری خاتمی.

نغمه سهرابی نتیجه‌گیری کرده است: بعد از چند سال که دوره‌های ریاست جمهوری خاتمی و رفسنجانی به عنوان «انحراف» از راه جمهوری اسلامی معرفی شده است، اکنون روشن شده است که بقای این نظام نیازمند بازگشت این دو رئیس جمهور به صحنه سیاسی است. در نظام سیاسی مبهم و غیر شفاف جمهوری اسلامی، به نظر می‌رسد همه نشانه‌ها حاکی از بازگشت به سیاست میانه‌روی است. تعدد احزابی که برای در دست گرفتن قدرت رقابت می‌کنند، ضمانت می‌کند که کفه ترازوی قدرت، به نفع هیچ کدام سنگینی قابل‌ملاحظه‌ای نکند.

با وجودی که نغمه سهرابی چنین نظری دارد، اصلاح‌طلبان در ایران درباره امکان بازگشت به صحنه سیاسی ایران در ماه‌های آینده و مشخصا در جریان انتخابات مجلس دهم در زمستان سال جاری تردیدهای جدی دارند.

اما پاول آر. پیلار، از مدیران برنامه مطالعات امنیتی در دانشگاه جورج‌تاون که پیش از این مامور اطلاعاتی آمریکا در حوزه خاور نزدیک و آسیای جنوبی بوده است، این تحلیل نغمه سهرابی را قابل‌توجه شمرده و درباره‌اش نوشته است: حکومت ایران معمولا به عنوان یک ساختار غریب، غیر عقلانی و خود-ویران‌گر تصویر می‌شود که اساسا با حکومت‌ها و نظام‌های سیاسی که ما می‌شناسیم متفاوت است.

به نوشته این تحلیلگر مسائل ایران، «نگاهی دقیق به این حکومت نشان می‌دهد که این‌طور نیست. مسائل سیاسی ایران بسیار شبیه سیاست به شکلی است که ما در غرب می‌بینیم؛ با رهبران و دسته‌بندی‌هایی که علیه یکدیگر مانور می‌دهند و با تلاش برای حفظ و بسط قدرت خود، نظامی که خود جزئی از آن هستند را حفظ می‌کنند.»

به اعتقاد آقای پیلار، حالا به نظر می‌رسد که میانه‌روهای تهران در مقایسه با میانه‌روهای واشنگتن، مجال بیشتری برای بازی‌کردن نقشی تعیین‌کننده دارند.

یک شهروند، از استقبال گروهی از مردم از محمد خاتمی در زادگاهش اردکان، ویدئویی روی وب‌سایت یوتیوب قرار داده است.

دیدگاه - مردمک

آزاده معاونی، نویسنده و خبرنگار ایرانی، تلاش‌های محمد خاتمی برای ایجاد اصلاحات تا پیدایش جنبش سبز در ایران و موانع و مشکلات موجود را مرور کرده است.

خانم معاونی در این مقاله که ۱۷ فوریه (۲۸ بهمن) در وب‌سایت رادیو عمومی ملی آمریکا، ان.پی.آر، منتشر شده است دیدگاه‌های کارشناسان امور راهبردی برای آینده ایران را نوشته است:

پیش از آن که فضای بی‌روح سیاسی ایران جنبش سبز را به راه اندازد یک اصلاحات خوش‌بینانه و تدریجی وجود داشت که محمد خاتمی، «روحانی متبسم» و فیلسوف، آن را رهبری می‌کرد.

اگر اصلاحات خاتمی طبق برنامه پیش رفته بود آن‌گاه ضرورتی نداشت که جنبش سبز به راه بیفتد. در دوره خاتمی اصلاح‌طلبان امیدوار بودند که ایران، به عنوان الگوی حاکمیت دموکراتیک برای دیگر کشورهای اسلامی عمل کند اما آن‌ها درحال حاضر از خیزش‌های مسالمت‌‌‌آمیز عربی در مصر و تونس الهام می‌گیرند.

محمد خاتمی با حمایت بسیار زیاد جوانان و زنان به مدت دو دوره به ریاست جمهوری ایران انتخاب شد که نخستین دوره آن در سال ۱۹۹۷ شروع شد.

او در دوران ریاست جمهوری خود از این باور دفاع کرد و روی آن سرمایه‌گذاری کرد که جمهوری اسلامی می‌تواند به‌ روشی مسالمت‌آمیز از درون به سوی یک دموکراسی مدرن تغییر کند.

آن دوران که مصادف با اواخر دهه ۹۰ بود «بهار تهران» نام گرفت، فضایی که گشایش سیاسی و سپس در منطقه بدعت ایجاد کرد؛ جامعه مدنی با دلگرمی بیشتر رشد کرد؛ مطبوعات مستقل شکوفا شد و به‌نظر می‌رسید که اصلاح‌طلبان درداخل نظام سیاسی قدرت بیشتری گرفته‌اند.

خاتمی به ایرانیان وعده داد که نظام اسلامی می‌تواند قانونمندتر حکومت کند و حکومت این قابلیت و این تعهد را دارد که به مردم خود آزادی‌های بیشتری بدهد.

این وعده‌ خاتمی تنها یک تئوری بود زیرا وعده اصلاحات تدریجی درعمل به یک شکست بزرگ تبدیل شد. زمانی که خاتمی در قدرت بود عقاید او پیش از آنکه از ناحیه دولت پلیسی محمود احمدی‌نژاد سرکوب شود بارها ازسوی اصولگرایان داخل دولت و مخالف دموکراسی مردود اعلام شده بود.

اکنون خاتمی خود را موقعیتی می‌بیند که با وعده کاملا متفاوتی همراه است؛ این موقعیت یک قیام جدید است که یک مسیر غیرقابل پیش‌بینی برای ایجاد تغییر در پیش گرفته است؛ در جایی که دیگر رهبران جنبش سبز یعنی میرحسین موسوی و مهدی کروبی از بیرون با حکومت درافتاده‌اند و آشکارا مشروعیت آن را به چالش کشیده‌اند رئیس‌جمهور پیشین ماهرانه به ایفای نقش «در داخل» این بازی ادامه می‌دهد.

در شرایطی که موسوی و کروبی نقش ناراضی را از انزوای حصر خانگی در تهران دنبال می‌کنند و اگر نمایندگان تندروی مجلس به درخواست خود برسند آن‌ها با مجازات احتمالی اعدام روبه‌رو خواهند شد خاتمی نقش یک سیاستمدار را ایفا می‌کند اگرچه این نقش با هدف قبلی او کاملا متفاوت است.

اگر وظیفه اولیه خاتمی این بود که از روند سیاسی جمهوری اسلامی استفاده کند تا نشان دهد که نظام می‌تواند براساس اصول و شرایط خود حرکت کند اما برنامه کاری جدید او استفاده از همین روند سیاسی است تا نشان دهد که نظام نمی‌تواند طبق اصول خود حرکت کند.

خاتمی برای رسیدن به این هدف با دیگر کارشناسان امور راهبردی در تهران همکاری می‌کند تا بتواند پیش از انتخابات پارلمانی سال آینده زمینه چالش جدیدی را پیش روی قدرت تندروها ایجاد کند.

خاتمی پس از آن که فهرستی از پیش‌شرط‌های مشارکت اصلاح‌طلبان در انتخابات پارلمانی آینده را اعلام کرد به بروز یک جنجال سیاسی دامن زد.

این درخواست‌های خاتمی برابر با فهرست موارد تغییر کلی جمهوری اسلامی بود و به نظر می‌رسید که این درخواست‌ها به این منظور بیان شده‌اند تا به‌طور دقیق نوعی از تغییرات مهمی که نظام نمی‌تواند تحمل کند را نشان دهند ازجمله آزادی زندانیان سیاسی، اجرای درست قانون اساسی و ایجاد فضای آزاد برای احزاب سیاسی.

خاتمی در بیانیه خود درمورد وضعیت کنونی جمهوری اسلامی به‌طور جدی هشدار داد و این هشدار نشان داد که او نسبت به تامین خواسته‌های خود بدبین است. او در این بیانیه گفت: با توجه به روندی كه هم اينك حاكم است به نظر مي‌رسد شرايط در آينده سخت‌تر و راه‌ها بسته‌تر و محدوديت‌ها گسترده‌تر خواهد شد.

تحلیلگران و رهبران مخالفان دولت هم‌صدا این پیام خاتمی را یک «وسیله فریب» تفسیر کردند تا بتواند این‌گونه «وضعیت استبداد نظام و دشمنی آن حتی با برنامه کاری اصلاحات مسالمت‌آمیز» را نشان دهد.

فاطمه حقیقت‌جو، نماینده پیشین در مجلس شورای اسلامی، گفت: خاتمی یک خودی داخل حکومت بوده است. او به خوبی می‌داند که هیچ‌کس به خواسته‌های او توجه نخواهد کرد.

حسین کروبی فرزند مهدی کروبی که از روحانیون ناراضی ایران است، در یک پیام الکترونیکی گفت: اگرچه قصد و نیت خاتمی با این پیام‌ها و این بازی، واژگونی (نظام کنونی) است اما تلاش‌های او برای مشارکت در نظام محتاطانه است و این در شرایطی است که چالش‌های موسوی و کروبی علیه مشروعیت نظام، علنی است. بنابراین هرکس که بخواهد به این مردم خیانت کند و با دولت تبانی کند تنها خود را نابود می‌کند.

اما عوامل حکومت قربانی این بازی فریب خاتمی شده‌اند. کیهان، روزنامه وابسته به رهبر جمهوری اسلامی، در واکنش به این خواسته‌های خاتمی، او را جاسوس و خائن نامید و خواستار اعدام او شد. دیگر مطبوعات تندرو نیز به دوران حکومت خاتمی حمله کردند و شخصیت سیاسی «ترسو»ی او را مسخره کردند.

از زمانی که خاتمی بلافاصله پس از اعلام نتیجه انتخابات ریاست جمهوری ژوئن ۲۰۰۹ اعلام کرد که «تقلب» عامل انتخاب دوباره محمود احمدی‌نژاد بود تندروها او را هدف قرار داده‌اند و قابل پیش‌بینی است که این حملات همان چیزی بود که آقای خاتمی می‌خواست. حکومت با امتناع کردن از پاسخ‌گویی به خواسته‌های منطقی رئیس سابق دولت، اعتبار خود را نزد بخش بزرگی از مردم ازدست داده است.

عطاالله مهاجرانی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در دولت خاتمی، گفت: این پیام و حرکت خاتمی فضای راکد سیاسی موجود را درهم شکسته است زیرا اقدام خاتمی ازنظر سیاسی زیرکانه بود. نظام بی‌درنگ به او حمله کرد و حالا اصلاح‌طلبان می‌توانند بگویند که نظام به آن‌ها اجازه مشارکت نمی‌دهد و همین موجب می‌شود که آن‌ها بتوانند گام بعدی را بردارند.

مخاطب این پیام خاتمی بیش از آن که مردم باشند سیاستمداران داخل تشکیلات نظام بودند و این پیام برای جوانانی که روز ۲۵ بهمن تظاهرات کردند، انگیزه چندانی ایجاد نکرد. اما خاتمی با این پیام نشان داد که نظام حتی قادر نیست گام‌های اولیه و ضروری برای اجرای تعهدات خود نسبت به اصول دموکراتیک را بردارد و اکنون خاتمی تلاش می‌کند تا یک پایگاه گسترده‌تر برای حمایت از نافرمانی مدنی در آینده ایجاد کند.

اگرچه تمام معترضانی که زیر پرچم جنبش سبز حرکت کرده‌اند دیدگاه واحدی درمورد آینده سیاسی ایران ندارند اما کارشناسان امور راهبردی درمیان مخالفان به این نتیجه رسیده‌اند که برای فشار وارد کردن به حکومت، برگزاری تظاهرات یک ضرورت است.

موسوی و کروبی فراخوان تظاهرات روز دوشنبه برای اعلام همبستگی با خیزش‌های مردم تونس و مصر را صادر کردند و با وجود رکود چندین ماهه جنبش سبز یک اقدام خطرناک انجام دادند تا مردم به‌طور گسترده در این تظاهرات شرکت کنند.

این در شرایطی است که اصلاح‌طلبان هنوز هم انتخابات را به عنوان «مهم‌ترین فرصت» درنظر می‌گیرند تا به ایرانیان یادآوری کنند که حقوق مدنی آن‌ها نقض شده است و درنهایت روی انتخابات پارلمانی ۲۰۱۲ تمرکز کرده‌اند تا جمهوری اسلامی را سرنگون کنند اما یافتن راهکاری که دور از تحریم انتخابات و انفعال باشد دشوار است.

محمد تهوری، روزنامه‌نگار سرشناس، گفت: جمهوری اسلامی منتظر یک تحریم است و هیچ چیز بیش از تحریم انتخابات، این حکومت را خوشحال نمی‌کند. اما راه سوم به‌راه انداختن یک مبارزات انتخاباتی عمومی است که از طریق آن بتوان حق مردم برای برگزاری یک انتخابات آزاد را درخواست کرد. این راه موجب می‌شود که انتقاد مردم از سیستم به یک خواسته مشخص تبدیل شود؛ توجه عمومی را به خود جلب می‌کند و بر پاسخ‌گویی دولت متمرکز می‌شود.

عطاالله مهاجرانی نیز دراین مورد گفت: مردم می‌توانند با حضور در حوزه‌های رای‌گیری بسیج شوند و پلاکاردهایی با این مضمون دست بگیرند «ما شرکت نمی‌کنیم زیرا آرای ما به حساب نمی‌آید».

این اظهارنظرات، تدابیری است که رهبران اصلاحات مورد بحث قرار داده‌اند تا بتوانند آرای انتخابات پارلمانی را به سکوی بیان علنی نارضایتی تبدیل کنند.

جامعه مدنی ایران که زمانی در جنبش و تکاپو بود به سیاست کنونی تکیه نخواهد داد و به خشونت دولت نیز پاسخ نخواهد داد اما دست خود را بیش از این به‌سوی حاکمیت دراز نخواهد کرد.

فاطمه حقیقت‌جو گفت: رهبری مانند خاتمی ممکن است هنوز هم بر این باور باشد که اگر دولت به قانون اساسی پایبند باشد، اصلاح نظام ازنظر تئوری امکان‌پذیر است اما خاتمی آگاه است که نظام  در عمل به بن‌بست رسیده است.